AF ÇIKACAK MI ?

Af yasasının çıkıp çıkmayacağı, çıkarsa ne zaman çıkacağı ve hangi suçlardan hüküm giyenleri kapsayacağı uzun süredir kamuoyunun gündemini meşgul ediyor.

Yapılan son açıklamalarda, af yasası ile ilgili Genel Kurul çalışmalarının temmuz sonuna kadar uzatılmasına karar verildiği belirtildi. Daha önce açıklanan yargı reformu paketine ilave olarak 3 paketin daha görüşülmesi planlanıyor. Buna göre, temmuz sonuna kadar kısmi af anlamına gelen “infaz sürelerinin yeniden düzenlemesine ilişkin yargı paketi” görüşülecek.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamaya göre çalışma bir ad niteliğinde değil, şartlı salıverilme ve denetimli serbestliğin yeniden düzenlenmesi ile özel infaz uygulamalarının getirilmesini içeren bir kanun teklifi olacak.

Önemle vurgulamak gerekir ki; söz konusu çalışma, terör, tecavüz, kadın ve çocuğa şiddet ve istismar suçlarını kapsamayacak.

Yasa teklifinin meclisten geçmesi halinde;

İnfaz rejimi uyarınca adli suçlarda cezanın yüzde 66’sının yatılmasında değişikliğe gidilerek bu oran yüzde 50’ye çekilecek. Yani hukuken “infaz” olarak nitelendirilen kurumda yapılacak değişiklik ile cezaevinde kalma süresi kısalacak.

Bir diğer önemli husus ise; çalışmanın, “lehe kanunun geçmişe yürümesi ilkesi” gereğince şu anda cezaevinde olan mahkumları da etkileyecek olması. Basit bir örnek üzerinden açıklamak gerekirse;  bu düzenlemeden önce 10 yıllık hapis cezası alan hükümlü,  cezasının  6 yıl 6 aylık kısmını infaz ederek şartlı salıverilme hükümlerinden faydalanabiliyorken, bu düzenleme ile 5 yıllık kısmını infaz ettikten sonra şartlı salıverilme hükümlerinden faydalanabilecek.

Çalışmada çocuklu kadın mahkumların cezalarının ev hapsine dönüşmesini sağlayacak bazı düzenlemelere de yer veriliyor.

Yapılan hazırlıkta terör suçlarına ilişkin herhangi bir indirim yapılması öngörülmüyor.

Aralarında ekonomik suçlar ile ilgili maddelerin de bulunduğu bazı suçlar için verilen hapis cezasının para cezasına çevrilmesi düşünülüyor. Hangi suçların bu kapsama alınabileceğine ilişkin bir açıklama henüz yapılmadı.

İlgili yasa tasarısından beklenenlerden belki de en önemlisi ise, son yıllarda sayısı hızla artan ve yaşanması toplum vicdanını sızlatan, kamuoyu huzuruna büyük zarar veren kadın ve çocuk istismarları ve cinayetleri konusunda ceza artırımına gidilmesi. Bu konuda toplumun beklentilerini karşılayacak bir düzenlemeye gidilmesi planlanıyor. Bu suçlar için, az önce anlattığımız uygulamanın aksine, cezaevinde kalış sürelerinin arttırılması düşünülüyor. Bu kapsamda, henüz kesinleşmemiş olmakla birlikte, sanığın, kadın cinayetleri için en az 40 yıl, mağduru çocuk olan suçlarda ise en az 50 yıl cezaevinde kalması üzerinde duruluyor. Söz konusu suçlardan dolayı cezaevinde bulunan hükümlüler herhangi bir indirimden faydalanamayacak ve mevcut sisteme göre cezasını tamamlamadan cezaevinden çıkamayacak.

Hükümlülerin açık cezaevine geçiş sürelerinde de bir değişikliğe giderek, cezaevlerindeki doluluk oranlarının azaltılması da amaçlanıyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açıklamasına göre, yeni sistemde tutuksuz yargılanma esas olarak görülecek, tutuklu yargılanma ise zorunlu hallerde başvurulacak bir tedbir olarak görülecek. Bu kapsamda, zorunlu olmadıkça, hakimlerden, tutuklama tedbiri yerine, durumun şartlarına ve özelliklerine göre, mümkün mertebe ev hapsi, yurtdışı yasağı veya belirli aralıklarla imza zorunluluğu gibi seçeneklerle adli kontrol hükümlerinin uygulanması bekleniyor.

Sonuç itibariyle, önemle vurgulamak isteriz ki tüm hükümlülerin, derhal salıverilmesini sağlayacak bir “AF” durumu söz konusu olmayacak. Hali hazırda, Genel Kurul’un, Ceza İnfaz Yasası ve Ceza Kanunu’nda bazı değişiklikler öngören taslak çalışmalarını ele alması ve sonuçlandırması bekleniyor. İlgili çalışmaların içeriği ise yukarıda belirtildiği üzere “şartlı salıverilme” ve “denetimli serbestlik” yeniden düzenlenmesi üzerine odaklı olacak ve terör suçlarını, kadına ve çocuğa karşı işlenen suçları kapsamayacak. Yani, derhal salıverilme durumu söz konusu olmayacak, yalnızca cezaevinde kalma süresi (belirli suçlarda) kısalacak. Söz konusu değişikliklerin ne zaman tamamlanıp yürürlüğe gireceği konusunda ise hala yetkililerden net bir açıklama yapılmış değil.

Zeynep Pilan

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir